Đồ bạc hộ mệnh bị xỉn đen: vì sao xảy ra, cách làm sáng an toàn và loại bạc nào không được đánh mạnh
Trả lời ngắn: bạc xỉn đen chủ yếu do phản ứng với hợp chất lưu huỳnh trong không khí, mồ hôi, mỹ phẩm, một số thực phẩm và cao su; đây là phản ứng bề mặt, không phải dấu hiệu bạc giả hay "bạc báo độc". Cách làm sáng an toàn là rửa nước ấm xà phòng dịu, lau khô, rồi dùng khăn đánh bạc chuyên dụng. Bạc giả cổ, bạc xi, bạc có gắn đá xốp, ngọc trai thì không ngâm dung dịch, không chà mạnh.
Vì sao bạc lại đen
Bạc phản ứng với các hợp chất chứa lưu huỳnh tạo thành một lớp sunfua bạc màu nâu sẫm tới đen trên bề mặt. Lưu huỳnh có trong không khí, nhiều hơn ở nơi có khói xe, khí đốt; có trong mồ hôi, trong cao su, len, một số loại giấy, thực phẩm như trứng, hành, tỏi. Độ ẩm cao làm phản ứng nhanh hơn. Vì thế cùng một chiếc vòng, người này đeo vẫn sáng, người kia đeo vài tuần đã đen, tùy cơ địa, môi trường và thói quen.
Bạc đen có phải bạc giả không
Không nhất thiết. Bạc thật, kể cả bạc 925, vẫn xỉn theo thời gian. Ngược lại, đồ chỉ mạ bạc mỏng trên nền kim loại khác cũng xỉn, và khi lớp mạ mòn thì lộ màu vàng đồng hoặc xám bên dưới. Màu đen đều trên bề mặt thường là xỉn; chỗ bong tróc lộ màu khác mới đáng nghi là đồ mạ. Muốn chắc chắn, hỏi giấy tờ, ký hiệu hàm lượng khắc trên món đồ, hoặc nhờ tiệm kim hoàn uy tín kiểm tra.
Chuyện "bạc đen là bị trúng gió, nhiễm độc"
Dân gian hay nói lắc bạc của bé đen là bé bị cảm, trúng gió, hoặc đồ ăn có độc thì bạc đen. Thực tế, bạc đen là do lưu huỳnh. Mồ hôi của mỗi người, kể cả mồ hôi khi sốt, có thành phần khác nhau nên có thể làm bạc đổi màu nhanh chậm khác nhau, nhưng màu bạc không phải công cụ chẩn đoán bệnh. Khi trẻ sốt, mệt, quấy khóc, hãy theo dõi các dấu hiệu sức khỏe và đưa đi khám khi cần, đừng dựa vào màu lắc bạc.
Cách làm sạch nhẹ nhàng tại nhà
Với bạc trơn, không gắn đá: pha nước ấm vừa tay với vài giọt xà phòng dịu, nhúng nhanh, dùng bàn chải lông thật mềm chải nhẹ các khe, xả nước sạch, lau khô ngay bằng khăn mềm. Bước này bỏ bụi, mồ hôi, dầu. Sau đó dùng khăn đánh bạc chuyên dụng lau theo một chiều để bỏ lớp xỉn. Khăn đánh bạc có tẩm chất làm sáng nhẹ, nên đừng giặt khăn, và lau đồ xong rửa tay.
Những mẹo nên cân nhắc trước khi dùng
Trên mạng có nhiều mẹo như chà kem đánh răng, baking soda, ngâm giấm, ngâm nước muối với giấy bạc. Kem đánh răng và baking soda là chất mài, làm sáng nhanh nhưng để lại vết xước mịn, lâu dần làm mờ bề mặt và mòn chi tiết chạm khắc. Giấm có tính axit có thể hại đá gắn kèm. Cách ngâm với giấy nhôm và muối có thể làm bạc sáng nhưng cũng có thể làm mất lớp đen cố ý ở đồ giả cổ. Nếu món đồ có giá trị, nên dùng khăn đánh bạc hoặc nhờ thợ.
Bạc giả cổ, bạc chạm đen: đừng đánh sáng
Nhiều mặt bạc, vòng bạc được làm đen cố ý ở các khe chạm khắc để hoa văn nổi lên, gọi là bạc giả cổ hay bạc oxy hóa. Nếu ngâm dung dịch hay chà mạnh, lớp đen này mất đi, hoa văn trở nên phẳng, mất vẻ đẹp ban đầu. Với loại này, chỉ lau nhẹ phần nổi bằng khăn đánh bạc, giữ nguyên phần chìm. Khi mua, hỏi người bán món mình có phải bạc giả cổ không để biết cách giữ.
Bạc xi, bạc mạ: lớp mỏng dễ mòn
Một số đồ bạc được xi một lớp rhodium hoặc lớp phủ chống xỉn để sáng lâu. Lớp này mỏng, chà mạnh hay dùng chất mài sẽ làm mòn, lộ bạc bên dưới và xỉn không đều. Đồ mạ bạc trên nền đồng càng phải nhẹ tay hơn. Với các loại này, chỉ rửa nước xà phòng dịu và lau khô, không dùng khăn đánh bạc chà nhiều. Khi lớp xi mòn, có thể mang tới tiệm để xi lại.
Bạc có gắn đá, ngọc trai
Vòng bạc có hạt đá, mặt bạc gắn ngọc, nhẫn bạc gắn đá xốp không nên ngâm nước hay dung dịch làm sáng. Hóa chất có thể làm hại đá, đi vào khe giữa đá và khung bạc, lâu ngày làm ố đá hoặc lỏng chấu. Chỉ lau phần bạc bằng khăn đánh bạc, tránh chạm vào đá; phần đá lau theo cách phù hợp với loại đá. Món quý thì nhờ thợ kim hoàn làm sạch.
Lắc bạc, vòng bạc của trẻ nhỏ
Đồ bạc của bé cần sạch nhưng không được dính hóa chất, vì bé hay ngậm, mút tay, mút đồ. Chỉ rửa bằng nước ấm và chút xà phòng dịu, xả thật sạch, lau khô. Không dùng khăn đánh bạc có hóa chất cho đồ bé đang đeo hằng ngày, hoặc nếu dùng thì rửa lại kỹ bằng nước sạch sau đó. Nhân lúc vệ sinh, kiểm tra lắc có cạnh sắc, chuông nhỏ lỏng, mắt xích hở không, vì đây là nguy cơ hóc nghẹn và cào xước da bé.
Giữ bạc lâu xỉn
- Đeo thường xuyên: ma sát nhẹ khi đeo giúp bạc ít đen hơn để trong hộp lâu.
- Tháo khi tắm, bơi, làm việc nhà, xịt nước hoa.
- Lau khô bằng khăn mềm mỗi tối.
- Cất trong túi kín hoặc túi chống xỉn, có gói hút ẩm.
- Tránh cất chung với cao su, len, giấy báo.
Khi nào nên mang tới thợ
Khi bạc đen quá nặng, nhiều chi tiết chạm khắc tinh xảo, có gắn đá quý, hoặc là đồ có giá trị tinh thần lớn, nên nhờ tiệm kim hoàn làm sạch. Thợ có dụng cụ đánh bóng, dung dịch phù hợp, và biết cách giữ lớp giả cổ. Nhân tiện, nhờ thợ kiểm tra khóa, khoen, chấu giữ đá. Chi phí làm sạch thường nhỏ so với việc tự làm hỏng món đồ.
Bạc và phong thủy: hiểu cho nhẹ lòng
Trong quan niệm dân gian, bạc gắn với sự trong sạch, giải cảm, nên bạc xỉn thường khiến người đeo lo lắng. Hiểu bạc xỉn là phản ứng hóa học bình thường giúp lòng nhẹ hơn: không phải điềm xấu, không phải món đồ "hết linh". Lau sáng lại là món đồ trở lại như cũ. Ý nghĩa của món hộ mệnh nằm ở người đeo và lời nhắc mà nó mang, không ở độ sáng bóng của bề mặt.
Bạc làm da xanh, ngứa: nên xử lý thế nào
Một số người đeo vòng bạc thấy da chỗ đeo xanh đen hoặc ngứa đỏ. Vệt đen thường do lớp sunfua bạc dính sang da khi gặp mồ hôi, rửa sạch là hết, không đáng lo. Ngứa, nổi mẩn lại có thể do dị ứng kim loại pha trong hợp kim như niken, hay do xà phòng, kem đọng dưới vòng. Hãy tháo ra, rửa sạch vùng da và món đồ, để da nghỉ vài ngày. Nếu ngứa kéo dài, lan rộng hoặc chảy nước, nên đi khám da liễu thay vì tự bôi thuốc. Chọn bạc có hàm lượng rõ ràng từ nơi bán uy tín giúp giảm nguy cơ hợp kim lạ gây dị ứng.
Gợi ý chọn đồ bạc
Nếu đang chọn một món bạc mới để đeo hằng ngày, có thể tham khảo kết quả tìm đồ bạc trên Thế Giới Phong Thủy, hỏi rõ hàm lượng bạc, có xi chống xỉn hay không, có phải bạc giả cổ không, để biết cách giữ gìn ngay từ đầu.