Chọn dây chuyền cho mặt hộ mệnh: vàng, bạc, dây dù hay dây da, dài bao nhiêu là vừa
Trả lời ngắn: chọn dây theo trọng lượng và lỗ móc của mặt trước, thẩm mỹ sau. Mặt nhẹ đi được dây mảnh vàng, bạc; mặt nặng hoặc mặt đá lớn cần dây chắc hơn hoặc dây dù bện. Dài 45–50 cm hợp phần đông người lớn: mặt nằm gọn dưới xương quai xanh, đeo được cả trong áo lẫn ngoài áo.
Dây quyết định mặt có ở lại trên cổ hay không
Người mua mặt Phật, mặt đá thường chọn mặt rất kỹ, còn dây thì "lấy đại cái nào cũng được". Trong khi đó, mặt rơi mất gần như luôn bắt nguồn từ dây: dây quá mảnh so với mặt, mắt xích yếu, khóa bung, hoặc lỗ móc của mặt cứa vào dây mỗi ngày. Chọn dây đúng là bảo hiểm rẻ nhất cho món mặt mình quý.
Ba câu hỏi trước khi chọn dây
- Mặt nặng bao nhiêu? Mặt ngọc lớn, mặt Phật bọc vàng khung dày có thể nặng gấp mấy lần mặt bạc nhỏ.
- Lỗ móc (khoen) của mặt rộng bao nhiêu? Dây phải luồn vừa, không quá lỏng để mặt trượt cạ dây.
- Đeo hằng ngày, đeo khi ngủ, khi làm việc nặng, hay chỉ đeo dịp riêng?
Trả lời ba câu này xong, việc chọn dây gần như đã rõ.
Dây vàng
Vàng bền màu, không gỉ, ít gây kích ứng. Dây vàng 18K cứng hơn vàng 24K, giữ mắt xích chắc hơn, nên thường được khuyên cho dây đeo mặt. Vàng 24K mềm, mắt xích dễ giãn, dây mảnh dễ đứt khi bị giật.
Dây vàng mảnh (dưới 1,5 mm) đẹp và thanh, hợp mặt nhỏ dưới vài gam. Mặt nặng hơn cần dây dày hơn hoặc kiểu mắt xích chịu lực tốt. Khi mua, xin hóa đơn ghi tuổi vàng, khối lượng, kiểu dây.
Dây bạc
Bạc 925 rẻ hơn vàng nhiều, màu trắng sáng hợp mặt đá tông lạnh, mặt ngọc xanh. Bạc xỉn theo thời gian, nhất là khi tiếp xúc mồ hôi, nước hoa, nước biển; lau bằng khăn đánh bạc là sáng lại. Một số người lo bạc "báo độc" khi xỉn – thực ra xỉn là phản ứng của bạc với hợp chất lưu huỳnh trong không khí, mồ hôi, mỹ phẩm, không phải dấu hiệu bệnh tật.
Dây dù, dây sáp, dây da
Dây dù bện tay (dây vải tổng hợp) rất bền, chịu được mặt nặng, không gây dị ứng kim loại, giá rẻ, có thể bện nút điều chỉnh độ dài. Hợp với mặt ngọc lớn, mặt Phật đeo hằng ngày, người hay vận động. Nhược điểm: thấm mồ hôi, bẩn theo thời gian, nên thay sau một, hai năm.
Dây da đẹp và nam tính nhưng sợ nước; ngấm mồ hôi lâu có thể mục, bốc mùi. Dây sáp nhẹ, chống nước khá hơn dây vải thường.
Kiểu mắt xích và độ bền
| Kiểu | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Mắt xích tròn (cable) | đơn giản, chắc, dễ sửa | mặt vừa và nặng |
| Xích dẹt bện (curb) | nằm phẳng trên da, chịu lực tốt | nam, mặt nặng |
| Dây rắn (snake) | mượt, sang, nhưng gập gãy khó sửa | mặt nhẹ, đeo dịp riêng |
| Dây hạt bi (ball) | nhẹ, rẻ, dễ đứt ở khớp | mặt rất nhẹ |
| Dây mì, dây Ý mảnh | thanh mảnh, đẹp | mặt nhỏ, nữ |
Dây rắn rất đẹp nhưng nếu bị gập góc, thắt nút thì để lại vết gãy, gần như không phục hồi được. Người hay ngủ đeo dây, hay nằm nghiêng nên tránh loại này.
Độ dài dây theo vị trí trên ngực
| Độ dài | Mặt nằm ở đâu (người trưởng thành trung bình) |
|---|---|
| 40 cm | sát gốc cổ, ngay hõm cổ |
| 45 cm | ngang xương quai xanh |
| 50 cm | dưới xương quai xanh vài phân |
| 55–60 cm | giữa ngực, đeo được trong áo kín cổ |
| 70 cm trở lên | dưới ngực, kiểu đeo ngoài áo |
Cổ to, vai rộng thì mặt sẽ nằm cao hơn bảng trên; nên đo bằng một sợi dây thử quấn quanh cổ và đánh dấu vị trí mình muốn mặt nằm.
Đeo trong áo hay ngoài áo
Nhiều người đeo mặt Phật trong áo, sát người, vì coi đó là vật riêng tư, cũng để tránh va chạm. Muốn đeo trong áo sơ mi cài cúc, dây nên dài 50–60 cm để mặt nằm thấp hơn cổ áo, không lộ khi cử động.
Đeo ngoài áo thì chú ý tới chất liệu áo: mặt có cạnh sắc dễ làm xước, xù vải lụa, len mỏng.
Khóa dây chuyền: chi tiết nhỏ hay bị bỏ qua
- Khóa càng cua (lobster): chắc, phổ biến, dễ thao tác.
- Khóa móc tròn (spring ring): nhỏ, rẻ, lò xo yếu dần theo thời gian.
- Khóa hộp, khóa bấm: đẹp, liền mạch, nhưng nên có thêm chốt an toàn.
Thỉnh thoảng nên kiểm tra khóa: bóp thử lò xo, nhìn xem khoen nối giữa khóa và dây có bị toác ra không. Đây là chỗ hỏng nhiều nhất mà ít ai nhìn tới.
Lỗ móc của mặt và chuyện cứa dây
Mặt đá, mặt ngọc thường có lỗ khoan hoặc khoen kim loại gắn trên đầu. Mép lỗ sắc sẽ mài dần dây vải, dây mảnh. Khi mua, nhờ thợ gắn thêm khoen (bail) bằng vàng hoặc bạc để dây luồn qua khoen thay vì luồn thẳng qua lỗ đá. Khoen cũng giúp mặt xoay đúng chiều, không lật úp.
Dị ứng kim loại
Người da nhạy cảm có thể bị ngứa, đỏ, nổi mẩn ở vùng cổ khi đeo dây có niken – thường gặp ở dây mạ, dây hợp kim rẻ. Dây vàng 18K trở lên, bạc 925, thép không gỉ loại dùng cho trang sức, hoặc dây dù là lựa chọn an toàn hơn. Nếu kích ứng kéo dài, tháo dây và hỏi bác sĩ da liễu.
Giữ dây sạch và bền
Dây đeo sát cổ tiếp xúc mồ hôi, bã nhờn, kem dưỡng, nước hoa mỗi ngày. Kẽ mắt xích giữ bẩn, lâu dần dây xỉn và có mùi. Mỗi tháng ngâm dây vàng, bạc vào nước ấm pha chút xà phòng trung tính, chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm, tráng sạch, lau khô. Tháo mặt đá xốp, mặt ngọc trai ra trước khi ngâm.
Dây dù, dây vải thì giặt nhẹ bằng xà phòng, phơi chỗ thoáng; thấy sợi xơ, bạc màu là lúc nên thay. Đừng xịt nước hoa trực tiếp lên dây và mặt.
Có nên có hai sợi dây cho một mặt
Nhiều người giữ hai sợi: một dây dù chắc để đeo hằng ngày, khi ngủ, khi làm việc; một dây vàng hoặc bạc đẹp để đeo dịp lễ, đi tiệc. Đổi dây mất chừng một phút nếu mặt có khoen rộng. Cách này vừa giữ dây quý khỏi mòn, vừa không phải tháo mặt hộ mệnh ra khỏi người lâu.
Dây cho trẻ em và người lớn tuổi
Trẻ nhỏ đeo dây chuyền có rủi ro thắt cổ khi dây mắc vào thành nôi, tay nắm cửa, đồ chơi; trẻ dưới ba tuổi không nên đeo dây khi ngủ hoặc khi không có người lớn bên cạnh. Nếu đeo, chọn dây có khóa tự bung khi bị kéo mạnh. Người lớn tuổi khó thao tác khóa nhỏ, nên chọn khóa to hoặc dây dù có nút trượt.
Tóm lại
Chọn dây theo trọng lượng và lỗ móc của mặt, theo thói quen đeo, rồi mới tới màu sắc và kiểu dáng. Dây vàng 18K hoặc bạc 925 cho mặt nhẹ, dây dù hoặc xích chắc cho mặt nặng, độ dài 45–50 cm cho phần đông người lớn, khóa càng cua có kiểm tra định kỳ. Mặt hộ mệnh nằm yên trên cổ thì người đeo mới yên tâm.
Nếu đang tìm dây và mặt phối sẵn cho vừa trọng lượng, có thể tham khảo gian mặt đeo cổ các loại trên Thế Giới Phong Thủy, mỗi mẫu đều ghi chất liệu dây và mặt.