Mặt dây linh vật đeo cổ: tỳ hưu, hồ ly, rồng, long quy – chọn con nào, đeo chiều nào cho hợp

Trả lời ngắn: chọn linh vật theo điều mình muốn gửi gắm: tỳ hưu thường gắn với giữ của, hồ ly với duyên, rồng với khí thế, long quy với sự vững vàng và sống lâu. Mặt tỳ hưu, rồng thường được đeo đầu hướng lên hoặc hướng ra ngoài theo lời truyền; quan trọng hơn là mặt nhẵn cạnh, khoen chắc, cỡ vừa với dáng người.

Linh vật trên mặt dây khác linh vật đặt nhà

Tỳ hưu, thiềm thừ, rồng, kỳ lân bằng đá cỡ lớn thường đặt trên bàn, kệ, quầy thu ngân. Phiên bản đeo cổ thu nhỏ còn vài phân, mang theo người. Ý nghĩa được gán gần giống, nhưng cách chọn khác hẳn: mặt đeo phải nhẹ, nhẵn, khoen chắc, không có gờ sắc cào da, không quá to lấn át gương mặt.

Tỳ hưu

Tỳ hưu là linh vật hay gặp nhất trên mặt dây, thường được truyền là "chỉ ăn không nhả", tượng trưng cho giữ tiền, giữ của. Người làm kinh doanh, buôn bán hay chọn. Mặt tỳ hưu đeo cổ thường khắc dáng nằm, đầu hơi ngẩng.

Lời truyền phổ biến: khi đeo, đầu tỳ hưu hướng lên trên hoặc hướng ra ngoài (không quay vào người), như đang "đi tìm của". Một số nơi còn dặn không đeo tỳ hưu vào nơi được cho là ô uế. Đây là quan niệm truyền miệng; giữ theo thì yên tâm, không giữ cũng không có căn cứ nào nói sẽ gặp chuyện.

Hồ ly

Hồ ly (cáo) trong văn hóa Á Đông vừa là hình ảnh của sự duyên dáng, khéo léo, vừa từng gắn với những câu chuyện yêu tinh. Ở Việt Nam những năm gần đây, mặt hồ ly được quảng bá như vật cầu duyên, giữ tình cảm, chủ yếu cho nữ. Có người lo đeo hồ ly khi đã có gia đình sẽ "đào hoa" gây chuyện – đây là lời đồn, không có căn cứ.

Mặt hồ ly thường có đuôi cong mảnh, dễ mẻ nếu làm bằng đá; mặt hồ ly vàng, bạc thì đuôi dễ cong. Nên chọn mẫu có đuôi ôm sát thân.

Rồng

Rồng là biểu tượng của quyền uy, khí thế, sự thành đạt trong văn hóa Á Đông. Mặt rồng hợp người thích hình tượng mạnh mẽ; người tuổi Thìn hay chọn vì gắn với con giáp của mình. Mặt rồng nhiều chi tiết vảy, vuốt, râu – đẹp nhưng dễ có gờ sắc; nên vuốt tay kiểm tra trước khi đeo sát da.

Long quy và rùa

Long quy (rùa đầu rồng) thường gắn với sự vững vàng, che chở và sức khỏe, tuổi thọ – vì rùa sống lâu. Mặt rùa, long quy có dáng tròn, ít chi tiết nhọn, là lựa chọn dễ đeo, ít vướng, hợp người lớn tuổi.

Kỳ lân, phượng hoàng và các linh vật khác

• Kỳ lân: gắn với điềm lành, sự nhân từ; dáng có sừng, bờm, dễ có cạnh nhọn.
• Phượng hoàng: gắn với vẻ đẹp, sự tái sinh, hay chọn cho nữ.
• Cá chép: gắn với chuyện "cá chép hóa rồng", nỗ lực vượt khó, hợp người đi học, đi thi.
• Ve sầu, hồ lô, bắp cải: các mặt ngọc truyền thống, mỗi thứ một ý nghĩa cát tường.

Ý nghĩa các linh vật được truyền khác nhau giữa các vùng và các thời kỳ. Chọn con mình thấy gần gũi là quan trọng nhất.

Lời đồn "linh vật kỵ tuổi"

Có lời truyền rằng người tuổi này không nên đeo linh vật kia, ví dụ tuổi Tuất kỵ rồng vì Thìn – Tuất xung. Logic này dựa trên quan hệ xung của các con giáp, nhưng áp vào linh vật trang sức là cách suy diễn của một số người bán và thầy xem, không thống nhất. Người tin thì tránh, không mất gì; người không tin thì chọn theo sở thích. Chỉ nên cảnh giác khi lời đồn này dẫn tới việc phải đổi mặt đắt tiền hay làm lễ "hóa giải".

Chất liệu: đá hay kim loại

Kích thước mặt linh vật

Mặt linh vật đeo hằng ngày thường dài 2–4 cm. Nữ dáng nhỏ hợp mặt 2–2,5 cm, nam vai rộng có thể đeo 3–4 cm. Mặt quá to vừa nặng cổ vừa trông như đồ trang trí sân khấu. Mặt đá to hơn 4 cm nên đeo dây dù hoặc dây xích chắc.

Nhiều mặt chung một dây

Một số người đeo chung mặt Phật bản mệnh và một mặt linh vật. Theo nếp nhiều gia đình, mặt Phật nên được đặt ở vị trí cao nhất hoặc đeo riêng một dây, không để linh vật nằm "trên" Phật. Về thực tế, hai mặt chung một dây sẽ cạ vào nhau mỗi lần cử động, mặt đá dễ trầy. Nếu muốn đeo cả hai, dùng hai dây độ dài khác nhau.

Chiều đeo và cách giữ mặt không lật

Mặt linh vật có khoen ở lưng hoặc ở đầu. Khoen ở lưng giúp mặt nằm ngang, đầu linh vật hướng về một bên – nhiều người chọn để đầu hướng ra ngoài, không quay vào tim theo lời truyền. Khoen ở đầu giúp mặt treo dọc. Mặt hay lật úp là do khoen lệch tâm; nhờ thợ chỉnh hoặc gắn khoen xoay.

Gờ sắc, chi tiết nhọn

Vuốt đầu ngón tay quanh mặt, nhất là sừng, vuốt, đuôi, vây. Chỗ nào gợn thì sẽ cào da cổ, móc vào áo len, tóc dài. Nhờ thợ đánh bóng lại hoặc chọn mẫu có đường nét tròn. Với trẻ em, mặt có chi tiết nhọn và kích thước nhỏ còn là rủi ro hóc – không phù hợp.

Mặt linh vật theo con giáp

Nhiều người chọn mặt linh vật chính là con giáp của mình: tuổi Thìn đeo rồng, tuổi Tý đeo chuột ôm tiền, tuổi Mão đeo mèo. Cách chọn này dễ hiểu, gần gũi, lại là món quà sinh nhật ý nghĩa. Khi mua cho người khác, hỏi kỹ năm sinh âm lịch – người sinh tháng Một, tháng Hai dương lịch có thể vẫn thuộc con giáp năm trước.

Có người lại chọn con giáp tam hợp với tuổi mình, ví dụ tuổi Thân chọn mặt rồng hoặc chuột vì Thân – Tý – Thìn tam hợp. Đây là cách chọn theo quan niệm, có thể tham khảo thêm.

Giữ mặt linh vật sạch, sáng

Mặt vàng chỉ cần rửa nước ấm xà phòng nhẹ, chải kẽ bằng bàn chải mềm. Mặt bạc dùng khăn đánh bạc. Mặt đá, ngọc lau khăn ẩm rồi lau khô. Các chi tiết vảy, bờm, vuốt hay giữ bụi bẩn, mồ hôi; chải nhẹ định kỳ để mặt không xỉn đen ở kẽ.

Linh vật và lời hứa

Người bán đôi khi gắn mặt linh vật với những lời hứa cụ thể: "đeo tỳ hưu ba tháng là có của", "hồ ly giúp níu người yêu". Linh vật có thể là lời nhắc nhở, là niềm tin giúp mình vững lòng, nhưng không thay được cách làm ăn tử tế hay cách đối xử chân thành. Thấy lời hứa quá cụ thể, quá chắc chắn thì nên chậm lại.

Tóm lại

Chọn linh vật theo ý mình muốn gửi gắm, chất liệu theo thói quen và ngân sách, cỡ mặt theo dáng người. Kiểm tra gờ sắc và khoen, đeo riêng dây nếu đi cùng mặt Phật. Lời đồn về chiều đầu, về tuổi kỵ có thể giữ cho yên tâm, nhưng đừng để chúng biến thành lý do chi tiêu thêm.

Ai muốn xem các mẫu tỳ hưu, linh vật nhỏ để đeo cổ có thể ghé gian linh vật phong thủy trên Thế Giới Phong Thủy, mỗi mẫu ghi chất liệu và kích thước.

Câu hỏi thường gặp