Tuổi Thìn và tuổi Tỵ: Phổ Hiền Bồ Tát, vị bản mệnh của hạnh nguyện và việc làm bền bỉ

Trả lời ngắn: người tuổi Thìn và tuổi Tỵ có chung vị bản mệnh là Phổ Hiền Bồ Tát, vì hai con giáp nằm cùng góc Đông Nam trong cách ghép tám phương. Phổ Hiền tượng trưng cho hạnh nguyện, tức là đem hiểu biết ra thành việc làm cụ thể và bền bỉ. Hình tượng dễ nhận là Ngài cưỡi voi trắng sáu ngà, tay cầm cành sen hoặc gậy như ý.

Nếu Văn Thù là trí tuệ, thì Phổ Hiền là hành động. Hai vị thường được thờ hai bên Đức Phật Thích Ca, với ý nghĩa biết mà không làm thì chưa đủ, làm mà không biết thì dễ lạc đường. Người tuổi Thìn, tuổi Tỵ đeo mặt Phổ Hiền có thể lấy đó làm lời nhắc: nghĩ kỹ rồi thì bắt tay làm, và làm cho đến nơi.

Phổ Hiền là ai

Phổ Hiền là dịch nghĩa từ tên Phạn Samantabhadra, nghĩa là "điều thiện lan khắp mọi nơi". Trong kinh Hoa Nghiêm, Phổ Hiền nổi tiếng với mười đại nguyện, được nhiều chùa Việt tụng đọc. Mười nguyện này rất gần đời thường nếu đọc kỹ: kính trọng người khác, biết khen ngợi điều tốt, rộng rãi chia sẻ, biết nhận lỗi và sửa lỗi, vui với việc tốt của người khác, chịu học hỏi, sống thuận theo người để giúp được người, và đem mọi công sức tốt đẹp hồi hướng cho mọi người.

Ý nghĩa voi trắng sáu ngà

• **Voi**: con vật to khỏe, đi chậm mà chắc, tượng trưng cho sức bền và sự vững vàng trong việc làm.
• **Màu trắng**: sự trong sạch, ngay thẳng.
• **Sáu ngà**: thường được giải thích là sáu ba-la-mật (sáu phép tu): bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ.

Trên mặt dây chuyền nhỏ, nghệ nhân thường không chạm đủ sáu ngà mà chạm đầu voi và vòi rõ nét bên dưới tòa sen. Thấy voi là có thể nghĩ ngay đến Phổ Hiền; thấy sư tử thì nhiều khả năng là Văn Thù.

Tuổi Thìn và tuổi Tỵ theo mệnh ngũ hành

Để ý thấy mỗi cặp Thìn – Tỵ liền nhau có cùng một mệnh nạp âm. Đó là vì nạp âm đi theo từng cặp can chi liên tiếp. Ai sinh năm Thìn mà có anh chị em sinh năm Tỵ kế tiếp thì vừa chung vị bản mệnh vừa chung mệnh nạp âm.

Chọn mặt Phổ Hiền cho phù hợp

• **Người làm nghề chân tay, kỹ thuật**: chọn mặt bọc viền bạc hoặc vàng để bảo vệ cạnh, dây chắc. Mặt Phổ Hiền thường to hơn vì có voi bên dưới, nên chú ý trọng lượng khi đeo cả ngày.
• **Người làm văn phòng**: mặt mỏng, phẳng sẽ đỡ cộm dưới áo sơ mi.
• **Người lớn tuổi**: chọn mặt có nét chạm sâu, dễ nhìn, không cần mặt quá to.

Chất liệu sáng màu như ngọc trắng, thạch anh trắng làm hình voi trắng nổi bật, hợp ý nghĩa hình tượng. Đây là gợi ý thẩm mỹ, không phải quy định.

Những điều không nên tin

• "Tuổi Thìn đeo Phổ Hiền sẽ thăng tiến nhanh": không có bằng chứng nào, thăng tiến phụ thuộc năng lực, cơ hội và cách làm việc.
• "Tuổi Tỵ phải đeo cả Phổ Hiền lẫn tỳ hưu mới đủ": chiêu bán kèm. Mỗi món nên mua khi mình thật sự thích và cần.
• "Đeo mặt Phổ Hiền nhỏ thì không linh, phải mặt to đá quý": kích cỡ và giá trị không liên quan tới ý nghĩa của hình tượng.

Mười đại nguyện áp vào đời thường

Nhiều người đeo mặt Phổ Hiền chọn một nguyện để tập mỗi tháng. Ví dụ tháng này tập khen ngợi việc tốt của đồng nghiệp thay vì chỉ góp ý; tháng sau tập nhận lỗi ngay khi làm sai. Cách này biến vật đeo thành công cụ rèn tính, và đó là điều hình tượng Phổ Hiền muốn nhắc.

Giữ gìn mặt có hình voi

Phần vòi voi và ngà là chi tiết mảnh nhất, dễ mẻ khi va. Khi tháo mặt ra để tắm hay tập thể thao, nên đặt vào hộp riêng chứ đừng để trên mặt bàn đá. Lau bằng khăn mềm, dùng tăm bông khô chạm nhẹ vào kẽ chạm để lấy bụi. Không dùng bàn chải cứng vì có thể làm xước đá mềm.

Có thể xem các mẫu Phổ Hiền cưỡi voi trắng ở mặt Phật bản mệnh tại Thế Giới Phong Thủy và chọn loại có viền bảo vệ nếu hay vận động.

Chuyện kết hợp Phổ Hiền với các vật phẩm khác

Có người tuổi Thìn muốn đeo thêm vòng tay đá, có người tuổi Tỵ thích đặt thêm một linh vật trên bàn làm việc. Không có quy tắc nào cấm kết hợp, miễn đừng biến cơ thể thành kệ trưng bày. Một mặt Phật bản mệnh và một vòng tay đơn giản là đủ cho hầu hết mọi người. Khi chồng quá nhiều món, nhiều người kể rằng họ thấy nặng nề, vướng víu, thậm chí lo lắng mỗi lần quên đeo một món. Sự thanh thản mới là điều các hình tượng muốn mang lại.

Phổ Hiền trong chùa Việt và núi Nga Mi

Ở miền Bắc, bộ tượng Tam Thánh gồm Thích Ca ở giữa, Văn Thù cưỡi sư tử bên trái, Phổ Hiền cưỡi voi bên phải xuất hiện ở nhiều ngôi chùa cổ. Theo truyền thống Trung Hoa, núi Nga Mi ở Tứ Xuyên được coi là đạo tràng của Phổ Hiền Bồ Tát, một trong bốn danh sơn Phật giáo, tương ứng với núi Ngũ Đài của Văn Thù. Nhiều Phật tử Việt khi hành hương có ghé nơi này. Biết điều đó để hiểu rằng hình tượng Phổ Hiền không phải sáng tác của người bán trang sức mà có gốc rễ lâu đời trong văn hóa Phật giáo.

Khi hai anh em, hai vợ chồng cùng đeo Phổ Hiền

Vì Thìn và Tỵ đứng liền nhau, rất hay gặp cảnh vợ chồng hoặc anh chị em trong nhà cùng có vị bản mệnh Phổ Hiền. Có người hỏi đeo chung một vị có "tranh phần" nhau không. Đó là cách nghĩ theo kiểu bùa phép, không phải tinh thần nhà Phật: ánh sáng của một hình tượng không bị chia nhỏ khi nhiều người cùng kính ngưỡng. Nhiều cặp vợ chồng còn chọn hai mặt cùng mẫu làm kỷ niệm ngày cưới, đó là ý tưởng đẹp và có ý nghĩa.

Tuổi Thìn, tuổi Tỵ và chuyện năm tuổi

Mỗi mười hai năm, người tuổi Thìn và tuổi Tỵ lại gặp năm tuổi của mình. Dân gian hay khuyên năm tuổi nên cẩn trọng, và nhiều người bán tận dụng điều đó để đẩy hàng: "năm tuổi phải đổi mặt Phổ Hiền lớn hơn", "phải khai quang lại mới đủ sức che chở". Năm tuổi thực ra chỉ là cái mốc để mình dừng lại xem xét: sức khỏe thế nào, tài chính có lỗ hổng gì, công việc có rủi ro gì. Làm những việc đó mới là cẩn trọng thật sự. Mặt Phật đang đeo vẫn tốt, không cần thay.

Câu hỏi về việc đeo mặt Phật khi đi làm ở công trường

Người tuổi Thìn, tuổi Tỵ làm thợ xây, thợ điện, thợ máy thường hỏi có nên đeo mặt Phật khi làm việc không. Về an toàn lao động, dây kim loại quanh cổ có thể vướng vào máy quay hoặc dẫn điện khi làm việc gần nguồn điện. Nhiều người chọn cách cất mặt Phật trong túi áo có khóa kéo khi làm việc, tan ca mới đeo lại. Cách này vừa giữ được lòng tôn kính vừa không đánh đổi sự an toàn.

Tóm lại

Phổ Hiền Bồ Tát là vị bản mệnh của tuổi Thìn và tuổi Tỵ, biểu trưng cho hành động bền bỉ, được nhận biết qua voi trắng sáu ngà. Chọn mặt theo cách mình sống, giữ gìn chi tiết mảnh, và lấy mười đại nguyện làm lời nhắc mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp