Tuổi Sửu và tuổi Dần: Hư Không Tạng Bồ Tát, vị bản mệnh của trí tuệ và phúc đức rộng mở

Trả lời ngắn: người tuổi Sửu và tuổi Dần có chung vị bản mệnh là Hư Không Tạng Bồ Tát, vì hai con giáp này cùng nằm ở góc Đông Bắc trong cách ghép tám phương. Tên Ngài nói về kho trí tuệ và phúc đức rộng như hư không. Khi chọn mặt, nên nhận biết hình tượng qua thanh kiếm và viên ngọc như ý trên tay, rồi chọn chất liệu theo thói quen sinh hoạt.

Trong tám vị bản mệnh, Hư Không Tạng là vị người Việt ít nghe tên hơn cả. Vì ít quen nên cũng dễ bị bán nhầm hình tượng nhất. Bài này giúp người tuổi Sửu, tuổi Dần hiểu về vị của mình trước khi chọn.

Ý nghĩa tên gọi Hư Không Tạng

"Hư không" là khoảng trời không giới hạn, "tạng" là kho chứa. Ghép lại, tên Ngài gợi hình ảnh một kho tàng trí tuệ và công đức lớn như bầu trời, cho mãi không vơi. Trong truyền thống Mật tông, Hư Không Tạng được tôn kính vì giúp người tu học tăng trí nhớ, mở mang hiểu biết. Đặt vào đời sống bình thường, có thể hiểu vị này nhắc mình hai điều: chịu khó học để mở rộng hiểu biết, và sống rộng lượng để phúc đức tự tích lũy.

Vì sao Sửu và Dần chung một vị

Theo cách ghép tám phương, bốn con giáp nằm đúng bốn phương chính (Tý, Mão, Ngọ, Dậu) có vị riêng, còn tám con giáp còn lại chia đôi bốn góc chéo. Sửu và Dần đứng liền nhau ở góc Đông Bắc, nơi chuyển giao giữa mùa đông và mùa xuân, nên chung một vị. Điều này không có nghĩa người tuổi Sửu và tuổi Dần giống tính nhau, chỉ là cách sắp xếp theo phương vị.

Nhận biết hình tượng Hư Không Tạng

Trên mặt dây chuyền, Hư Không Tạng thường được chạm ở tư thế ngồi kiết già trên tòa sen, đầu đội mũ báu, với hai dấu hiệu dễ nhận:

• Tay phải cầm thanh kiếm trí tuệ, tượng trưng cắt đứt mê lầm.
• Tay trái cầm viên ngọc như ý hoặc đóa sen có ngọc, tượng trưng cho phúc đức.

Cần phân biệt với Văn Thù Bồ Tát (vị bản mệnh tuổi Mão) cũng cầm kiếm nhưng thường cưỡi sư tử xanh. Nếu mặt chạm có sư tử, đó nhiều khả năng là Văn Thù. Mặt dây chuyền nhỏ đôi khi chạm lược bớt chi tiết, nên khi mua nên hỏi người bán và xem kỹ mặt sau xem có khắc tên vị không.

Tuổi Sửu, tuổi Dần theo nạp âm

Bảng này chỉ để ai muốn phối màu đá theo ngũ hành thì dò. Vị bản mệnh của tất cả các năm trên đều là Hư Không Tạng.

Gợi ý chất liệu theo nếp sống

• Người tuổi Sửu hay làm việc bền bỉ, nhiều người làm nghề tay chân: nên chọn chất cứng và dây chắc, ví dụ thạch anh, jadeite, bạc dày.
• Người tuổi Dần năng động, hay chơi thể thao: nên chọn mặt nhỏ gọn, dây có khóa chắc để khỏi tuột khi vận động, và tháo ra khi chơi môn có va chạm.
• Người đi công tác nhiều: chọn mặt có viền bọc kim loại để bảo vệ cạnh đá khi va vào vật cứng.

Đá trong suốt như thạch anh trắng giúp nét chạm hiện rõ khi có nắng chiếu qua. Đá đục như mã não hay ngọc thì nét chạm nổi khối hơn. Đây là chuyện thẩm mỹ, chọn loại mình nhìn thấy dễ chịu.

Quan niệm và thực tế

Nhiều nơi quảng cáo "đeo Hư Không Tạng giúp thi đỗ", "giúp làm ăn phát đạt". Nên hiểu cho đúng: hình tượng nhắc người đeo về trí tuệ và phúc đức, còn thi đỗ phải nhờ học, làm ăn phải nhờ tính toán và chữ tín. Một chiếc mặt dây có thể là lời tự nhắc mỗi sáng, đó đã là giá trị thật. Hứa hơn thế là đẩy người mua vào kỳ vọng sai.

Cũng nên tỉnh táo với kiểu nói "Sửu và Dần phải đeo đủ đôi Phật mới cân" hay "năm nay tuổi Dần xung, phải đeo loại đá đặc biệt giá cao". Đó là những chiêu bán quen thuộc, không có nền tảng trong giáo lý.

Chọn quà cho người tuổi Sửu, tuổi Dần

Khi tặng mặt Hư Không Tạng, nên kèm một tờ giấy nhỏ ghi tên vị và ý nghĩa, vì người nhận có thể chưa từng nghe tới. Món quà có câu chuyện đi kèm thường được giữ gìn lâu hơn. Nếu người nhận là học sinh, nên chọn mặt nhỏ, dây mảnh, kín đáo để hợp nội quy trường.

Những mẫu Hư Không Tạng chạm trên nhiều chất liệu có thể xem tại mặt Phật bản mệnh tại Thế Giới Phong Thủy, nhớ đối chiếu kiếm và ngọc như ý để chắc đúng vị.

Hư Không Tạng trong các truyền thống Phật giáo

Ở Nhật Bản, Hư Không Tạng được gọi là Kokūzō Bosatsu và từ lâu gắn với việc cầu trí nhớ, thông tuệ. Sử Nhật chép rằng thiền sư Không Hải (Kūkai), người sáng lập phái Chân Ngôn, thời trẻ từng tu pháp trì niệm Hư Không Tạng để tăng sức ghi nhớ. Ở Trung Hoa và Việt Nam, Ngài ít được thờ riêng hơn, chủ yếu xuất hiện trong bộ tám vị bản mệnh và trong các mạn-đà-la của Mật tông.

Biết điều này để hiểu vì sao mặt Hư Không Tạng ở Việt Nam đôi khi được chạm theo phong cách Nhật hay Tây Tạng, với mũ báu và trang phục khác hẳn tượng Bồ Tát quen thấy trong chùa Việt. Khác phong cách không có nghĩa là sai vị, miễn đủ các dấu hiệu nhận biết.

Khi hai thế hệ trong nhà chung một vị

Ông tuổi Sửu, cháu tuổi Dần, hoặc mẹ tuổi Dần, con tuổi Sửu là chuyện rất thường gặp. Có gia đình chọn hai mặt cùng mẫu để làm kỷ niệm, có gia đình để mỗi người một chất liệu theo sở thích. Cả hai cách đều đẹp. Nếu tặng cháu nhỏ, nhớ chọn loại phù hợp lứa tuổi: trẻ dưới ba tuổi không nên đeo vật nhỏ có thể cắn rời, và dây đeo cổ cho trẻ phải là loại tự bung khi bị kéo mạnh để tránh nguy cơ thắt cổ.

Cất giữ mặt Phật khi không đeo

• Dùng túi vải mềm hoặc hộp có lót nỉ, mỗi mặt một ngăn.
• Đặt ở chỗ khô, sạch, không để lẫn với đồ lặt vặt như chìa khóa, bật lửa.
• Nhiều gia đình đặt hộp lên kệ cao hoặc trong ngăn tủ phía trên, không để dưới đất, như một cách thể hiện sự trân trọng.

Đá để lâu trong hộp kín ở nơi ẩm có thể bám mốc ở viền dây vải. Thỉnh thoảng mở ra lau khô, thay dây nếu dây đã sờn.

Câu hỏi về "khai quang" cho mặt Hư Không Tạng

Một số người bán yêu cầu "khai quang" riêng cho vị này vì "ít người biết nên phải làm lễ mạnh hơn". Đây là lời mời mua thêm dịch vụ, không có lý do giáo lý. Nếu gia đình có thói quen mang đồ thờ, mặt Phật lên chùa nhờ thầy làm lễ thì cứ làm theo nếp của mình, thường chỉ là cúng dường tùy tâm.

Tóm lại

Hư Không Tạng Bồ Tát là vị bản mệnh của tuổi Sửu và tuổi Dần, biểu trưng cho trí tuệ và phúc đức rộng mở. Nhận biết qua kiếm và ngọc như ý, phân biệt với Văn Thù cưỡi sư tử, chọn chất liệu theo nếp sống và đón nhận hình tượng như một lời tự nhắc, không như một bảo đảm.

Câu hỏi thường gặp